در مدارس در ساعت اول زنگ تفریح به دانش آموزان تغذیه میدادند که این موضوع هم از جمله زیباترین و شایسته ترین عمل دستگاه حاکم برای تغذیه و سالمتی و همچنین ایجاد روحیه و شادابی دانش آموزان بود.
در هر روز یک نوع خوراکی میدادند، از جمله موز- سیب – کیک –نان و پنیر- شیر – پسته – لوبیا پخته بود که از بهترین و با کیفیت ترین ها تهیه و توزیع میشد.
برنامه تغذیه رایگان در اصول 91 گانه انقالب سفید شاه و ملت گنجانده ودر اصل 91 آن مطرح شده بود که در واقع دوره نوینی در بالا بردن تندرستی و رفع سوء تغذیه محسوب میشد، البته یک نقل قولی هم شایعه یا واقعیت وجود دارد و آن اینکه میگویند روزی رضا پهلوی ولیعهد به مدرسه رفت بعد از مدرسه معلم ایشان خدمت مادرش شهبانو گفت که ولیعهد ساعت حدودا یازده دچار ضعف شدیدی شد و مقداری خوراکی و خشکبار میل کرد دراین لحظه بانوی ایرانی به فکر فرو رفت چگونه است که فرزند من که صبحانه کامل میل کرده دچار ضعف شده ،پس آن کودکی که شاید در روستاهای دور افتاده نتواند صبحانه بخورد چگونه ادامه تحصیل نماید.
طرح تغذیه رایگان به وزارتخانه مربوطه پیشنهاد داده شد که پس از پیگیری ها این کار عملی شد و از مرکز تا دورترین نقاط ایران هر روز خشکبار، میوه ، لبنیات و غذای گرم رایگان توزیع میشد . برخی از افراد مشهور آن زمان به همراه بسیاری از دلسوزان کشور این طرح را حمایتی عملی و کارآمد برای تشویق دانش آموزان به حضور در مدرسه و گرایش مثبت به تحصیل عنوان نمودند .
طرح تغذیه رایگان بطور منظم در سراسر کشور و به موقع توزیع میشد و با برنامه ریزی جامع و کنترل و نظارت خاصی همراه بود .
برای مثال در یکی از روستاهای کوهستانی در فصل زمستان جاده ارتباطی به علت برف و کوالک و ریزش کوه مسدود شد. در مدرسه روستا به مدت دو روز تغذیه ارسال و توزیع نشد ، مدیر مدرسه را به دادگاه نظامی استان احضار و مورد بازجویی قرار گرفت . از مواردی که به مدیر تفهیم شد این بود که چطور پیش بینی و مدیریت بحران را به شایستگی انجام نداده است مگر بودجه و تنخواه و امکانات برای تهیه تغذیه نداشتی؟
البته مدیر مذکور پس از ارائه و توضیح و پذیرش اشتباه و کم کاری خود متعهد گردید که از این پس در صورت وقوع بحران مشابه اقدام لازم را انجام دهد که با تخصیص بودجه برای مناطق محروم و صعب العبور که در تغذیه در مدارس علاوه بر توزیع طبق آمار دانش آموزان مقداری اضافه تر نیز ارسال میشد که مسئولیت و تشخیص توزیع آن بعهده مدیران مدارس بود.
دفتردار هر مدرسه نیز سهمیه شیر روزانه داشت که یا توزیع میشد یا هزینه تهیه شیر به او پرداخت میگردید. سهمیه شیر برای کارکنان و دفتردار به این علت بود که چون با کاغذ و پرونده و ..... سر و کار دارد باید برای بهداشت و بهبود سالمت ریه و سیستم تنفسی روزانه شیر بنوشد.
موضوع تغذیه رایگان در مدارس ابتدایی و راهنمایی ایران تا سال 1357 ادامه داشت که با تغییر رژیم این مورد تعطیل شد.
در بین کشورهای جهان فقط ژاپن و ایران بطور منظم تغذیه رایگان توزیع میکردند و برخی کشورها همچون انگلستان – هندوستان –آمریکا –فنالند و.... بصورت مقطعی و موردی در دوره هایی این کار را انجام دادند اما ادامه نیافت . البته اتحادیه اروپا از سال 2000 میلادی نیز تصمیم به توزیع تغذیه رایگان گرفت که بصورت منظم و کامل صورت نگرفت.
نکته جالب توجه در توزیع تغذیه رایگان اراده جدی دستگاه حاکمه وقت و ارسال بموقع و منظم به سراسر کشور بود که در صورت تاخیر یا کم کاری، خاطیان مورد مجازات قرارمیگرفتند.
برنامه ریزی وتعیین تغذیه رایگان طبق تحقیقات و نظرات علمی متخصصان صورت میگرفت که میزان کالری آن با دقت حساب شده بود.البته عده ای اندک از برخی گروه ها و افراد نیز از توزیع تغذیه رایگان انتقاد داشتند ،همچنین بعضی از مذهبیون افراطی برخی مواد خوراکی را با مشکل شرعی گره می زدند، اما در هر حال تغذیه رایگان در مدارس عالوه بر تامین برخی نیازهای بدن و رفع سوء تغذیه موجب اشتیاق بیشتر دانش آموزان بود و از لحاظ روحی وجسمی تاثیر سازنده ای داشت.
علاوه بر تغذیه رایگان تمامی کتابهای درسی دوره دبستان برای دانش آموزان رایگان بود و چاپخانه بزرگ آموزش و پرورش و مجموعه تابعه با دقت و برنامه ریزی نسبت به چاپ و توزیع آن در مدارس بموقع اقدام میکردند، بگونه ای که قبل از بازگشایی مدارس در تمامی دبستان ها کتب درسی آماده توزیع بود.
در روزهای اول دبستان برخی اقلام و لوازم التحریر نیز به دانش آموزان بصورت رایگان عرضه میشد.
سومین روزی که عبدالحمید به دبستان رفت نیز هدایایی به کلاس اولی ها داده شد.
یکی از امور پسندیده حاکمیت این بود که برخی از منابع کشور را برای تشویق و تقویت دانش آموزان و بهبود عملکرد و پیشرفت آموزشی و فرهنگی صرف و هزینه میکرد و تجربه و تاریخ نشان داده است که ذهن ها و افکاری که برای تقویت کودکان و مدارس تلاش کنند موجب پویایی و شکوفایی اجتماعی و اقتصادی و علمی خواهد شد.
در اصل شانزدهم انقلاب سفید علاوه بر تغذیه رایگان برای کودکان خردسال در مدرسه ها تغذیه برای شیرخوارگان تا دو سالگی با مادران در سال 1353 اعلام شد که شیرخوارگان و مادرانشان نیز از تغذیه رایگان بهره مند شدند ،که پیشبرد و اجرای آن بر عهده جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران – سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی و بنگاه حمایت مادران و نوزادان بود.
در اصول دیگر نیز ایجاد سپاه دانش برای سواد آموزی و اشاعه فرهنگ در روستاها و ایجاد سپاه بهداشت برای توزیع عادلانه پزشک و خدمات پزشکی و بهداشتی و ایجاد سپاه ترویج و آبادانی برای بالا بردن سطح زندگی روستاییان و آشنا کردن آنها با روش های نوین کشاورزی و یاری به افزایش تولیدات دامی و کشاورزی و گسترش و بهبود صنایع روستایی و راهنمایی روستاییان درباره آبادانی و نوسازی روستاها که همه این خدمات و تلاش ها بصورت رایگان انجام میشد.
اعضاء این سپاه ها دختران و پسران ایرانی بودند که دارای مدارک دیپلم یا مدارج بالاتر که خدمت زیر پرچم را می بایستی انجام دهند پس از یک دوره کارآموزی چهارماهه با دستورالعمل و ضوابط خاص و لباس فرم مخصوص بین این سه سپاه دانش- بهداشت -و ترویج و آبادانی تقسیم و به مناطق محروم و روستاها برای انجام وظیفه اعزام میشدند.
ساختن جامعه ای که از سالها قبل دچار کمبودهای اقتصادی و فرهنگی بود همراه با ایجاد زیر ساخت های آموزشی و فرهنگی نیاز به زمان – دقت –برنامه ریزی جامع و صرف انرژی و هزینه های لازم و مناسب دارد و اینگونه بود که کشور ایران در مسیر پیشرفت و آبادانی قرار گرفت.
در مورد تغذیه رایگان برخی مدیران و صاحبان صنایع و کارخانه ها تیز اقدامات مناسب و درخور توجهی برای توزیع غذای رایگان برای کارگران و پرسنل خود نمودند، از جمله شرکت ایران ناسیونال و برخی موسسات تولیدی و اقتصادی دیگر که موجب تشویق و تقویت روحیه کارآفرینی شده بود. از جمله یکی از صاحبان کارخانه تولید خودرو که در بازدید سرزده کارگری گرسنه را مشاهده نمود که این موضوع موجب تصمیم گیری اش برای توزیع نهار برای کارگران گردید.
۵ نظر:
عجبا از این همه نظم
با این همه منابع وامکانات چرا الان تغذیه رایگان نمیدن؟
با امکانات اون زمان واقعا جای تقدیر داره
بنظر باید ارتباطی بین پدر وپسر ایرانساز ( رضاشاه کبیر و محمدرضا شاه ) و کوروش کبیر، بزرگ پادشاه و امپراطور ایران زمین وجود داشته باشد، چرا که از نظر پیشرفت و ترقی و نوع دوستی و شرافت و انسانیت و کمالات و تربیت و زرنگی و ... بسان همند. درود خاص الهی بر استاد بزرگوار ، پاینده باد ایران و ایرانی بدستان قدرتمند و مبارک استاد بزرگوار انشاالله
درود به شرف و غیرت و انساندوستیشون که اون زمان با اون امکانات تغدیه رایگان داشتیم که الان کشورهای پیشرفته ی دنیا قادر و متعهد به انجامش نیستن
ارسال یک نظر